บุตรบุญธรรม

            การรับบุตรบุญธรรมในปัจจุบันส่วนใหญ่กลายเป็นเรื่องของคนไม่มีบุตร เนื่องจากส่วนใหญ่บุคคลเหล่านี้ในทางจิตวิทยามีความรู้สึกขาดกังวลและความสมบูรณ์ทางจิตใจ ซึ่งการช่วยเลี้ยงเด็กจะก่อให้เกิดความสมบูรณ์ดังกล่าว บรรเทาความเหงาและหว้าเหว่ของตนได้  การรับบุตรบุญธรรมเป็นการกระทำทางกฎหมายที่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลซึ่งไม่มีความเกี่ยวข้องกันทางสายโลหิตให้มีความสัมพันธ์ฉันบิดามารดากับบุตรต่อกัน โดยกฎหมายได้กำหนดคุณสมบัติของผู้รับบุตรบุญธรรมไว้ว่าต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 25 ปีและแก่กว่าบุตรบุญธรรมอย่างน้อย 15 ปี

           เมื่อการรับบุตรบุญธรรมเป็นความสัมพันธ์ระหว่างบิดากับบุตรที่มีผลมาตามกฎหมายอันเนื่องจากการรับบุตรบุญธรรม มิใช่เป็นความสัมพันธ์ทางสายโลหิต ฉะนั้นการรับบุตรบุญธรรมจึงอาจมีการเลิกกันได้ หากคู่กรณีทุกฝ่ายตกลงกันที่จะเลิกการรับบุตรบุญธรรมหรือมีเหตุตามกฎหมายที่ทำให้การรับบุตรบุญธรรมต้องเลิกกัน เช่นผู้รับบุตรบุญธรรมสมรสกับบุตรบุญธรรม แต่สำหรับกรณีที่ผู้รับบุตรบุญธรรมตายนั้นไม่มีผลเป็นการเลิกรับบุตรบุญธรรม บุตรบุญธรรมยังมีสิทธิในการรับมรดกของผู้รับบุตรบุญธรรมได้ เพียงแต่อำนาจปกครองผู้เยาว์ก็จะกลับไปเป็นของบิดามารดาโดยกำเนิดนั้นเอง

            แต่อย่างไรก็ตามในเรื่องของความสมบูรณ์ของการรับบุตรบุญธรรมนั้นจะสัมฤทธิ์ผลก็ต่อเมื่อผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมได้ร้องขอต่อนายทะเบียนให้มีการจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรม เมื่อได้จดทะเบียนดังกล่าวเรียบร้อยแล้ว บุตรบุญธรรมย่อมจะมีสถานะเดียวกับบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของผุ้รับบุตรบุญธรรม สิทธิและหน้าที่ระหว่างผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมจึงเป็นไปเช่นเดียวกับสิทธิหน้าที่ระหว่างบิดามารดาและบุตร บิดามารดาโดยแท้จริงของบุตรย่อมหมดอำนาจปกครองไปตั้งแต่วันเวลาที่ได้เป็นบุตรบุญธรรมแล้ว อย่างไรก็ดีบุตรบุญธรรมนั้นไม่เสียสิทธิและหน้าที่ในครอบครัวที่ตนกำเนิดมา ส่งผลให้ผู้รับบุตรบุญธรรมไม่มีสิทธิในการรับมรดกของบุตรบุญธรรมในฐานะทายาทโดยธรรมด้วย

              การรับบุตรบุญธรรมนั้นเป็นเรื่องที่กระทบกระเทือนถึงสิทธิและหน้าที่ในครอบครัวของผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรม ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องจึงต้องรับทราบและให้ความยินยอมในการรับบุตรบุญธรรมด้วย ผู้ที่ต้องให้ความยินยอม ได้แก่ ตัวบุตรบุญธรรมเอง  บิดามารดาของบุตรบุญธรรม ผู้รับผิดชอบในสถานสงเคราะห์หรือแม้แต่สามีภริยาของผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมด้วย นอกจากเรื่องของความยินยอมแล้ว กฎหมายยังกำหนดให้ผู้เยาว์จะเป็นบุตรบุญธรรมของบุคคลใดๆได้เพียงคนเดียว เว้นแต่เป็นบุตรบุญธรรมของคู่สมรสผู้รับบุตรบุญธรรม