การลบล้างคำสั่งทางปกครอง


            คำสั่งทางปกครอง คือการใช้อำนาจตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่ อาจสั่งให้ประชาชนทำการอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหยุดกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดหรือเป็นคำสั่งที่ให้สิทธิหรือตัดสิทธิประชาชน ซึ่งคำสั่งเหล่านั้นอาจส่งผลกระทบต่อประชาชนคนใดคนหนึ่ง
ในเมื่อมีการออกคำสั่งทางปกครอง ก็จะต้องพิจารณาว่าคำสั่งนั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ หากตรวจสอบแล้วพบว่าเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย และมีคำสั่งให้ยกเลิกคำสั่งดังกล่าวก็ย่อมกระทำได้ หรือ หากเป็นคำสั่งทางปกครองดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมายตามเงื่อนไขที่กำหนดแล้วนั้น คำสั่งนั้นก็อาจถูกเพิกถอนได้เช่นเดียวกัน 
           การลบล้างคำสั่งทางปกครอง มีอยู่ด้วยกัน 2 ประเภทคือ
            1. การยกเลิกคำสั่งทางปกครองที่ชอบด้วยกฎหมาย
            2. การเพิกถอนคำสั่งทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

            โดยมีหลักเกณฑ์การพิจารณาร่วมกันว่า เจ้าหน้าที่ต้องกระทำภายใน 90 วันนับแต่วันที่รู้เหตุแห่งการยกเลิก เพิกถอน หรือ อยู่ในดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง หรือ คำสั่งที่ให้ประโยชน์ เช่น คำสั่งให้เงิน ทรัพย์สิน การรับรองสัญชาติไทย หรือ พิจารณาจากหลักการชดเชยความเสียหาย
            สำหรับการยกเลิกคำสั่งทางปกครองที่ชอบด้วยกฎหมายนั้น เจ้าหน้าที่อาจใช้ดุลพินิจยกเลิกคำสั่งฯทั้งหมดหรือบางส่วน โดยการยกเลิกอาจให้มีผลตั้งแต่ปัจจุบัน หรือให้มีผลในอนาคตได้ สาเหตุที่ต้องยกเลิกคำสั่งทางปกครองนั้นอาจเนื่องมาจาก คำสั่งทางปกครองนั้นชอบด้วยกฎหมาย แต่เป็นการสร้างภาระในอนาคต กล่าวได้ว่า มีการเปลี่ยนแปลงกฎหมายในภายหลัง หลักจากออกคำสั่ง หรือ มีกฎหมายเฉพาะที่กำหนดเงื่อนไขการยกเลิกแต่เงื่อนไขไม่ครอบ  และอีกสาเหตุเนื่องมาจากคำสั่งทางปกครองที่ชอบด้วยกฎหมายที่ให้ กล่าวคือ กฎหมายในคำสั่งว่าต้องให้ยกเลิก และมีข้อเท็จจริงสนับสนุนการยกเลิกดังกล่าว , ไม่มีการปฏิบัติภายในเวลาที่กำหนด, บทกฎหมายมีการเปลี่ยนแปลง, ประชาชนและส่วนรวมได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง
            ในส่วนของการเพิกถอนคำสั่งทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เจ้าหน้าที่อาจใช้ดุลยพินิจเพิกถอนทั้งหมดหรือบางส่วน ให้มีผลย้อนหลังหรือมีผลในอนาคตก็ย่อมได้ เช่น คำสั่งที่ให้ประโยชน์ด้วยตรง ไม่ว่าจะเป็น การให้ทุนการศึกษา การอนุมัติให้เบิกค่าเช่า หรือ ค่ารักษาพยาบาล  การให้สัญชาติไทย การรับรองสัญชาติไทย  เป็นต้น

            “การลบล้างคำสั่งทางปกครอง” จึงมีความครอบคลุมถึง ยกเลิกคำสั่งทางปกครองที่ชอบด้วยกฎหมายและการเพิกถอนคำสั่งทางปกครองที่ไมชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากการทำให้คำสั่งทางปกครองที่ชอบด้วยกฎหมายและที่ไมชอบด้วยกฎหมายสิ้นผล บังคับมีหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้แตกต่างกัน