ถ้าไม่มีพินัยกรรม ตายแล้ว มรดกเป็นของใคร

          “ถ้าไม่มีพินัยกรรม ตายแล้ว มรดกเป็นของใคร” แผนภาพที่เราแชร์กันในวันนี้มีความน่าสนใจอยู่ไม่น้อย  ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกของผู้ตายตามกฎหมาย แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ “ทายาทโดยพินัยกรรม” และ “ทายาทโดยธรรม” ในบทความนี้เราจะกล่าวถึง ทายาทโดยธรรม เนื่องจาก เจ้ามรดกมิได้ทำพินัยกรรมไว้

ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า กองมรดก 1 กองนั้น ประกอบไปด้วย
         1. ทรัพย์สิน เช่น เงิน รถยนต์ บ้าน
        2. สิทธิหน้าที่ เช่น  สิทธิในการครอบครองที่ดิน,สิทธิหน้าที่ตามสัญญาเช่า
        3. ความรับผิดเช่น หนี้สิน ความเสียหาย

         จะเห็นได้ว่า มรดกที่ว่านั้น ไม่ได้มีเฉพาะทรัพย์สินเงินทองเท่านั้น แต่รวมถึงสิทธิหน้าที่ และ ความรับผิด ซึ่งก็คือ หนี้สิน ด้วยนั่นเอง
ทายาทโดยธรรมมี 6 ลำดับ จะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อผู้ตายตายโดยมิได้ทำพินัยกรรมไว้หรือทำไว้แต่พินัยกรรมนั้นไร้ผล  ซึ่งการแบ่งทรัพย์มรดกกองนี้ระหว่างทายาทโดยธรรมนั้นต้องแบ่งตามลำดับชั้นดังต่อไปนี้
         1. ผู้สืบสันดาน คือ บุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย, บุตรนอกกฎหมายที่บิดารับรองแล้ว และบุตรบุญธรรม
         2. บิดามารดา ในกรณีของบิดา เฉพาะบิดาที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้นที่มีสิทธิรับมรดก
        3. พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
        4. พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดาเดียวกัน
        5. ปู่ ย่า ตา ยาย
        6. ลุง ป้า น้า อา

         สำหรับคู่สมรสของเจ้ามรดกนั้นก็ถือเป็นทายาทโดยธรรม ซึ่งต้องเป็นคู่สมรสที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายกับเจ้ามารดก และก็จะได้รับมรดกตามสัดส่วน ซึ่งทายาทโดยธรรมทั้ง 6 ลำดับข้างต้นนั้นไม่ได้มีสิทธิรับมรดกด้วยกันหมดทุกคน แต่หากทายาทลำดับต้นยังมีชีวิตอยู่ ก็เฉพาะแต่ทายาทลำดับดังกล่าวเท่านั้นที่มีสิทธิรับมรดก มรดกเลย เว้นแต่ในกรณีที่ผู้สืบสันดานคนใดยังมีชีวิตอยู่  หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ และบิดามารดายังมีชีวิตอยู่ ให้บิดามารดาได้รับส่วนแบ่งเช่นเดียวกับผู้สืบสันดาน

สัดส่วนการแบ่งมรดกให้คู่สมรสและทายาท  สรุปง่ายๆได้ดังนี้ 

หากเจ้าทรัพย์มรดกตายนั้น
        - คู่สมรสและลูกยังมีชีวิตอยู่ แต่พ่อแม่เสียชีวิตแล้ว  ทรัพย์มรดกจะตกแก่คู่สมรสและลูกในสัดส่วนเท่าๆกัน
        - คู่สมรส และพ่อแม่ยังมีชีวิตอยู่ แต่ไม่มีลูก   ทรัพย์มรดกจะตกแก่คู่สมรสและพ่อแม่ในสัดส่วนเท่าๆกัน
        - คู่สมรส ลูก และ พ่อแม่ยังมีชีวิตอยู่ ทรัพย์มรดกจะตกแก่คู่สมรส ลูก และ พ่อแม่ในสัดส่วนเท่าๆกัน

ในกรณีที่เจ้ามรดกไม่มีลูกและพ่อแม่เสียชีวิตแล้ว
       - คู่สมรสและพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ยังมีชีวิตอยู่  ทรัพย์มรดกจะตกแก่คู่สมรสครึ่งหนึ่ง และพี่น้องร่วมบิดมารดาเดียวกันแบ่งตามจำนวนคน
        - คู่สมรสและพี่น้องร่วมมารดา หรือ บิดาเดียวกันยังมีชีวิตอยู่ ทรัพย์มรดกจะตกแก่คู่สมรส 2 ส่วน พี่น้องร่วมมารดา หรือ บิดาเดียวกัน ได้รับมรดก 1 ส่วน
        - คู่สมรสและปู่ ย่า ตา ยาย ยังมีชีวิตอยู่  ทรัพย์มรดกจะตกแก่คู่สมรส 2 ส่วน  ปู่ ย่า ตา ยาย ได้รับมรดก 1 ส่วน
        - คู่สมรสและลุง ป้า น้า อา ยังมีชีวิตอยู่ ทรัพย์มรดกจะตกแก่คู่สมรส 2 ส่วน  ลุง ป้า น้า อา ได้รับมรดก 1 ส่วน

ขอบคุณสาระน่ารู้จาก เพจสำนักงานกิจการยุติธรรม