ที่ดินมรดก

          เมื่อเจ้าของที่ดินหรือผู้มีชื่อในเอกสารเกี่ยวกับที่ดิน ไม่ว่าจะเป็น โฉนดที่ดินหรือน.ส.3 หรือ น.ส.3 ก. หรือ น.ส.3 ข.  ตายลงไป ที่ดินแปลงนั้นก็จะเป็นมรดกซึ่งจะตกทอดแก่ทายาทของผู้ตายโดยสิทธิตามกฎหมายหรือโดยพินัยกรรมที่เจ้ามรดกทำไว้  ทายาทที่มีสิทธิตามกฎหมายหรือทายาทโดยธรรมทั้ง 6 ลำดับ กล่าวคือ ผู้สืบสันดาน บิดามารดา พี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมบิดาหรือมารดาเดียวกัน ปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา  แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังที่กฎหมายกำหนดไว้ โดยคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่กฎหมายก็กำหนดให้ถือเป็นทายาทโดยธรรมเช่นกัน จึงมีสิทธิรับมรดกร่วมกับทายาทโดยธรรมทั้ง 6 ลำดับข้างต้นด้วย

          โดยผู้ที่มีความประสงค์และมีสิทธิรับมรดกที่ดินจะต้องไปขอจดทะเบียนรับโอนมรดกที่ดินที่สำนักงานที่ดินท้องที่ที่ที่ดินนั้นตั้งอยู่ โดยหลักฐานที่ต้องนำไปประกอบในการขอจดทะเบียนรับโอนมรดกที่ดินนั้น ได้แก่ โฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ บัตรประจำตัวประชาชน ทะเบียนบ้าน หลักฐานการตายของเจ้ามรดก หากเป็นการได้มรดกมาโดยพินัยกรรมก็ต้องนำพินัยกรรมนั้นไปใช้เป็นหลักฐานด้วย กรณีผู้ขอรับมรดก เป็นคู่สมรสต้องมีหลักฐานการสมรสที่ชอบด้วยกฎหมาย หากผู้ขอรับมรดกเป็นบิดาก็ต้องมีทะเบียนสมสกับมารดาของเจ้ามรดกหรือมีหลักฐานการรับรองบุตร  หรือในกรณีที่มีผู้มีสิทธิรับมรดกหลายคน แต่บางคนได้ถึงแก่กรรมไปแล้ว จะต้องมีหลักฐานเป็นใบมรณะบัตรของบุคคลนั้นๆด้วย โดยระยะเวลาการจดทะเบียน  กรณียื่นคำขอจดทะเบียน  ณ  สำนักงานที่ดินท้องที่ซึ่งที่ดินตั้งอยู่ และเป็นประเภทที่ไม่ต้องมีการประกาศ  เช่น การจดทะเบียนลงชื่อผู้จัดการมรดกตามคำสั่งศาล พนักงานเจ้าหน้าที่จะดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในวันนั้น ในทางตรงกันข้ามหากเป็น กรณียื่นคำขอจดทะเบียน  ณ   สำนักงานที่ดินท้องที่ซึ่งที่ดินตั้งอยู่   และเป็นประเภทที่ต้องมีการประกาศ  30วัน   เช่น    ทายาทขอจดทะเบียนโอนมรดก หรือการจดทะเบียนลงชื่อผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรม  เป็นต้น  เมื่อประกาศครบกำหนดไม่มีผู้ใดโต้แย้งคัดค้าน  พนักงานเจ้าหน้าที่จะทำหนังสือแจ้งผู้ขอให้ไปทำการจดทะเบียนภายใน  2 วัน  เมื่อผู้ขอไปติดต่อแล้วพนักงานเจ้าหน้าที่จะดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในวันนั้น

        เรื่องสุดท้ายที่ต้องคำนึงในการขอจดทะเบียนที่ดินมรดก คือค่าใช้จ่ายและค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนโอนที่ดินอันเป็นมรดกนั้น มักประกอบด้วย ค่าคำขอ แปลงละ 5 บาท, ค่าประกาศมรดก แปลงละ 10 บาท, ค่าจดทะเบียนผู้จัดการมรดกแปลงละ 50 บาท, และค่าจดทะเบียนโอนมรดก ร้อยละ 2 ตามราคาประเมินทุนทรัพย์ แต่ในกรณีที่โอนมรดกระหว่างผู้บุพการีกับผู้สืบสันดาน หรือระหว่างคู่สมรส จะเรียกตามราคาประเมินทุนทรัพย์ ร้อยละ 0.5 บาท