หนี้สินระหว่างสามีภริยา

          การสมรสไม่ได้ก่อให้เกิดสิทธิและหน้าที่ในการจัดการทรัพย์สินระหว่างสามีภรรยาเท่านั้น หากยังมีเรื่องของหนี้สินและความรับผิดทั้งทางส่วนตัวและในทางที่ต้องรับผิดชอบร่วมกัน ซึ่งกฎหมายได้บัญญัติไว้ ไม่ว่าจะเป็นหนี้สินระหว่างสามีภริยาหรือหนี้สินส่วนตัวที่ต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอก หนี้สินระหว่างสามีภริยาด้วยกันด้วยว่าจะบังคับกันได้แค่ไหนเพียงใด เช่น ในระหว่างสมรส สามีทำสัญญากู้เงินสินส่วนตัวของภริยาไปใช้เป็นการส่วนตัวเช่นนี้ หนี้จะเกิดหรือไม่ ซึ่งจะกล่าวกันต่อไป

           ท่านอาจจะทราบดีอยู่แล้วว่า สินสมรสระหว่างสามีภริยานั้น จะกลับมาเป็นสินส่วนตัวของแต่ละฝ่ายก็ต่อเมื่อการสมรสนั้นได้สิ้นสุดลง ซึ่งหลายคนเป็นกังวลว่า หากรอให้การสมรสนั้นสิ้นสุดลงหรือคู่สมรสฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดตาย จะก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์และเป็นการยุ่งยากที่จะเรียกทรัพย์ที่เป็นสินสมรสกลับมาเป็นสินส่วนตัวของต้น กฎหมายจึงเปิดช่องให้คู่สมรสที่เกรงว่าจะเกิดกรณีดังกล่าว ร้องขอต่อศาลเพื่อให้ศาลมีคำสั่งให้แยกสินสมรสก็ได้ ซึ่งจะทำให้ทรัพย์สินที่เคยเป็นสินสมรสตกเป็นสินส่วนตัวของสามีและภริยาอย่างละครึ่ง แต่ทั้งนี้ก็แยกสินสมรสก็ไม่ทำให้หน้าที่หรือความรับผิดในการออกค่าใช้จ่ายในครอบครัวระหว่างสามีภริยาหมดไป คู่สมรสยังคงต้องร่วมกันออกค่าใช้จ่าย คนไหนมีมากก็ออกมาก คนไหนมีน้อยก็ออกน้อย ทั้งนี้เพื่อให้ครอบครัวสามารถดำรงอยู่ได้ต่อไป

          ความรับผิดในหนี้สินของสามีภริยานั้น มี 2 กรณีคือ ความรับผิดในหนี้ที่มีอยู่ก่อนสมรสและความรับผิดในหนี้ที่เกิดระหว่างสมรส  ในกรณีแรกนั้น โดยหลักทั่วไป ตามธรรมชาติของมนุษย์ใครเป็นผู้ก่อหนี้ ผู้นั้นก็ต้องเป็นคนชดใช้ เช่นเดียวกันหากสามีหรือภริยาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีหนี้ก่อนสมรสก็เป็นหน้าที่ของสามีหรือภริยานั้นที่จะต้องรับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียว ส่วนถ้าเป็นกรณีที่หนี้นั้นเกิดระหว่างสามีภริยาได้สมรสกันแล้ว อาจจะเป็นหนี้ส่วนของสามีภริยาหรืออาจจะเป็นหนี้ร่วมที่สามีภริยาเป็นลูกหนี้ร่วมกันก็ได้ หากคู่สมรสฝ่ายใดก่อหนี้ก็ถือเป็นหนี้ส่วนตัวของคู่สมรสฝ่ายนั้น แต่จะมีหนี้บางประการเท่านั้นที่กฎหมายได้กำหนดให้เป็นหนี้ร่วมระหว่างสามีภริยา ซึ่งทำให้การบังคับว่าสามีภริยาต้องรับผิดชอบร่วมกัน หนี้เหล่านั้นได้แก่ หนี้เกี่ยวกับการจัดการบ้านเรือน หรือสิ่งจะเป็นของครอบครัว หนี้เกี่ยวข้องกับสินสมรส หนี้อันเกิดจากงานที่สามีภริยาทำด้วยกัน และหนี้ที่คู่สมรสฝ่ายหนึ่งก่อขึ้นส่วนตัว แต่คู่สมรสอีกฝ่ายไปรับรองให้ การที่เราจำเป็นที่จะต้องรู้ว่าหนี้แบบไหนอยู่ในความรับผิดของใคร เพื่อช่วยให้การบังคับชำระหนี้ของเจ้าหนี้เอาแก่ทรัพย์สินของคู่สมรส เป็นไปโดยถูกต้อง หากหนี้นั้นเป็นหนี้ส่วนตัว การชำระหนี้ก็ต้องบังคับกับสินส่วนตัว แต่เมื่อใดที่หนี้นั้นเป็นหนี้ร่วมระหว่างสามีภริยาการชำระหนี้ก็ต้องบังคับเอาแก่สินสมรส