เรียก จับ ค้น ต้องมี “หมาย”

            คำว่า  “หมาย” ในที่นี้ได้แก่ “หมายเรียก” “หมายจับ” และ “หมายค้น”  หมายต่างๆที่เรารู้จักมีความหมายที่แตกต่างกันออกไปดังนี้

           ความหมายของ  “หมายเรียก”   ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กล่าวคือ .....“การที่จะให้บุคคลใดมาที่พนักงานสอบสวน หรือมาที่พนักงานฝ่ายปกครอง หรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่ หรือมาศาล  เนื่องในการสอบสวน การไต่สวนมูลฟ้อง การพิจารณาคดี หรือการอย่างอื่นตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ จักต้องมีหมายเรียกของพนักงานสอบสวน หรือพนักงานฝ่ายปกครอง หรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่ หรือของศาลแล้วแต่กรณี” .....

           ตามที่ได้กล่าวข้างต้น คดีอาญา มีกระบวนการเบื้องต้น  ได้แก่ การสอบสวนของตำรวจ  การไต่สวนมูลฟ้องของศาล และ การพิจารณาคดีของศาล เพราะฉะนั้นโดยในขั้นตอนการสอบสวนของตำรวจ  เจ้าหน้าที่ตำรวจจะมีอำนาจในการเรียกผู้ต้องหามาสอบสวนได้ทันที โดยไม่ต้องขออนุมัติจากศาล ในกรณีนี้หากท่านได้รับหมายเรียกจากเจ้าหน้าที่ตำรวจ  และก็ควรเข้าพบเจ้าหน้าที่ตามหมายดังกล่าว เพื่อแสดงตัว โดยหมายเรียกดังกล่าวอาจเรียกมาเพื่อให้ปากคำ  หรือ มาให้การ หรือสอบถาม  ตามกระบวนการเบื้องต้นในการดำเนินคดีอาญา ท่านจึงควรอ่านข้อความที่ได้รับให้ละเอียดถี่ถ้วนให้ดีเสียก่อน อย่าเพิ่งตกใจ หรือใจร้อน   แต่หากบุคคลที่ถูกหมายเรียกไม่มาตามหมายเรียก ท่านต้องแจ้ง “เหตุอันควร เหตุผลที่ไม่สามารถมาตามหมายเรียกนั้นได้ต่อเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นจะถือว่าท่านมีเจตนาจะหลบหนี และอาจถูกออกหมายจับได้

           ส่วน “หมายจับ” คือ หนังสือที่ศาลอนุญาตให้จับผู้ต้องหาหรือจำเลย ผู้ที่มีอำนาจออกหมายจับคือ ศาล ดังนั้น หากพนักงานสอบสวนต้องการหมายจับผู้ต้องหา พนักงานสอบสวนหรือพนักงานฝ่ายปกครองต้องขอหมายจับจากศาลก่อน  ในกรณีที่ผู้ถูกออกหมายเรียกประวิงเวลา โอเอ้  ไม่มาตามหมายเรียกโดยไม่มีเหตุอันสมควร หรือ ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแห่ง ก็อาจถูกออกหมายจับได้เช่นเดียวกัน

          และหมายอีกประเภทหนึ่ง คือ "หมายค้น”  เป็นหนังสือในการดำเนินคดีอาญาของเจ้าพนักงานและศาล โดยต้องขออนุมัติจากศาลก่อน มีความจำเป็นสำหรับ “การค้นในที่รโหฐาน”  อันหมายถึง สถานที่ใดๆที่เป็น “พื้นที่ส่วนตัว”  อันแสดงถึงเจตนาหวงกันของเจ้าของ หรือผู้ครอบครอง  อันได้แก่  เคหสถาน  สำนักงานในความครอบครองของผู้อื่น  อสังหาริมทรัพย์ในความครอบครองโดยปกติสุขของผู้อื่น  เป็นต้น  ก่อนที่เจ้าหน้าที่จะเข้าตรวจค้น  ต้องแสดงหมายค้นและตรวจค้นต่อหน้าเจ้าของอีกทั้ง เวลาที่เข้าทำการตรวจค้น ต้องเป็นเวลากลางวัน (ตั้งแต่พระอาทิตย์ขึ้น ถึง พระอาทิตย์ตก)

         ในส่วนของเหตุผลที่ต้องออก “หมายจับ” และ “หมายค้น” นั้น อาจมีเหตุมาจาก...
               - มีหลักฐานว่ากระทำความผิด  อัตราโทษจำคุกอย่างสูงเกิน 3 ปี
               - มีหลักฐานว่ากระทำความผิดและมีเหตุในเชื่อว่าจะหลบหนี  ก่อเหตุอันตราย และเข้าไปพัวพันกับพยานหลักฐาน
               - เพื่อเข้าจับบุคคลตามหมายจับ
               - เพื่อช่วยบุคคลที่ถูกกักขัง

          หากท่านได้รับเอกสารที่เป็น “หมายเรียก”  “หมายจับ” หรือ “หมายค้น”  ท่านจำเป็นต้องตรวจเอกสารให้ละเอียดถี่ถ้วน ว่าถูกต้องหรือไม่ และให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่เพื่อแสดงความบริสุทธิ์ใจของท่าน

ขอบคุณข้อมูลจาก เพจสำนักงานกิจการยุติธรรม

16819513_1265220936897009_6653116963046925830_o.png